Safonau a fframweithiau prentisiaethau

Mae safonau a fframweithiau prentisiaethau yn darparu manylion ynghylch y sgiliau, gwybodaeth ac ymddygiadau y mae'n rhaid i brentisiaid eu caffael er mwyn cymhwyso yn eu maes dewisol. Mae angen i sefydliadau dyfarnu gytuno ar y safonau hyn ac mae CITB, fel y Cyngor Sgiliau Sector ar gyfer adeiladu, yn chwarae rôl wrth gydlynu'r gwaith hwn.

Mae'r ffordd y mae'r safonau hyn yn cael eu trefnu a'u monitro yn amrywio ledled y DU. Gellir gweld manylion ar gyfer pob gwlad isod.

Mae safonau prentisiaeth yn y diwydiant adeiladu yn Lloegr yn dilyn patrwm o hyfforddiant galwedigaethol sy'n diwallu gofynion Gateway (gan gynnwys Saesneg a Mathemateg). Yna dilynir hyn gan brofion ymarferol a gwybodaeth i gwblhau'r brentisiaeth.

I gael gwybodaeth am safonau prentisiaethau yn Lloegr (a elwir hefyd yn 'Trailblazers') ewch i wefan y Sefydliad Prentisiaethau (IFA). Mae'r IFA yn rhoi manylion ar sut i ddatblygu safonau, cynlluniau asesu a phrentisiaethau, ac mae'n dal yr holl safonau prentisiaethau cymeradwy ar gyfer Lloegr. O dan bob cofnod gallwch weld y grefft, y dyddiad y cymeradwywyd y safon, pa lefel, hyd y cymhwyster ac uchafswm y cyllid y gallwch ei dderbyn ar gyfer hyfforddi prentis ar y lefel hon.

Datganiad ar gau fframweithiau prentisiaethau

Fe wnaeth CITB, yn ei rôl fel yr Awdurdod Cyhoeddi ar gyfer Prentisiaethau Adeiladu a ddatblygwyd o dan Fanyleb Safonau Prentisiaethau Lloegr (SASE), benderfynu peidio â bwrw ymlaen â'r bwriad i gau nifer o fframweithiau prentisiaethau ar ddiwedd mis Gorffennaf 2019. Gwnaethpwyd hyn mewn ymateb i wybodaeth a dderbyniwyd gan y Sefydliad Prentisiaethau ac Addysg Dechnegol (IFATE) ynghylch parodrwydd rhai sefydliadau Asesu Terfynol (EPA) i gyflawni rhai Safonau Prentisiaethau sy'n gysylltiedig ag adeiladu.

Prif bryderon CITB wrth wneud y penderfyniad hwn yw sicrhau nad yw ymgeiswyr unigol dan anfantais a bod yr asesiadau terfynol a gyflwynir yn sicrhau canlyniad o ansawdd uchel i ddysgwyr a'r diwydiant.

Mae'r tabl isod yn rhoi crynodeb o'r cynlluniau blaenorol ar gyfer cau fframweithiau, ac unrhyw newidiadau i'r sefyllfa hon.

Teitl Safon PrentisiaethFframwaith Prentisiaeth yn cael ei ddisodliStatws blaenorolDiweddariad diweddaraf i'r statws
ST0264 Gwaith Saer a Saernïaeth 2 Saer Safle Galwedigaethau Pren, Saer Dodrefn Meinciau ar Ganolradd (Lefel 2) wedi cau 31 Rhagfyr 2018
Yn dal i fod ar gau
ST0263 Gwaith Saer a Saernïaeth Uwch Lefel 2 Saer Safle Galwedigaethau Pren, Saer Dodrefn Meinciau ar Ganolradd (Lefel 2)
wedi cau 31 Rhagfyr 2018 Yn dal i fod ar gau
ST0271 Gosodwr Dur Lefel 2 Gosod dur ar Brosiectau Mawr Canolradd (Lefel 2) wedi cau 31 Rhagfyr 2018 Yn dal i fod ar gau
ST0267 Technegydd Codi Lefel 2 Technegydd Codi Lefel 2 wedi cau 31 Rhagfyr ar gyfer Craen Symudol, Tŵr ac Ymlusgol   
Yn dal i fod ar gau
ST0095 Briciwr Lefel 2  - ailgyflwynwyd Mehefin 2019 Galwedigaethau Trywel Canolradd (Lefel 2) (Briciwr) wedi'i drefnu ar gyfer mis Gorffennaf 
Yn dal ar agor
Fframwaith Galwedigaethau Trywel Uwch (Lefel 3) (Briciwr) y trefnir ei gau ar 31 Rhagfyr 2019 Yn dal ar agor
Dan ddatblygiad Plastro Canolradd (Lefel 2) y trefnir ei gau ar 31 Gorffennaf 2019 
Yn dal ar agor
Fframwaith Plastro Uwch (Lefel 3) y trefnir ei gau ar 31 Rhagfyr 2019 Yn dal ar agor
ST0295 Paentiwr ac Addurnwr Lefel 2 
Paentio ac Addurno Canolradd (Lefel 2) y trefnir ei gau ar 31 Gorffennaf 2019 
Yn dal ar agor
Fframwaith Paentio ac Addurno Uwch (Lefel 3) y trefnir ei gau ar 31 Rhagfyr 2019 Yn dal ar agor
ST0359 Sgaffaldiwr Lefel 2 
Sgaffaldwaith Canolradd (Lefel 2) y trefnir ei gau ar 31 Gorffennaf 2019 
Yn dal ar agor
ST0053 Gweithiwr Medrus cynnal a chadw Priffyrdd 
Cynnal a Chadw Priffyrdd Canolradd (Lefel 2) y trefnir ei gau ar 31 Gorffennaf 2019 
Yn dal ar agor
ST0504 Gosodwr Lloriau Lefel 2 
Gosod Lloriau Canolradd (Lefel 2) y trefnir ei gau ar 31 Gorffennaf 2019 
Yn dal ar agor
ST0368 Teilsiwr Waliau a Lloriau Lefel 2 
Teilsio Waliau a Lloriau (lefel 2) y trefnir ei gau ar 31 Gorffennaf 2019 
Yn dal ar agor
ST0461 Gweithiwr Estyllod Lefel 2 
Gweithiwr Estyllod Canolradd (Lefel 2) y trefnir ei gau ar 31 Gorffennaf 2019 
Yn dal ar agor
ST0375 Gweithiwr Twnelu Lefel 2 Twnelu Canolradd (Lefel 2) y trefnir ei gau ar 31 Gorffennaf 2019 
Yn dal ar agor
ST0268 Cynorthwywr Polion Lefel 2 Polion (Lefel 2) y trefnir ei gau ar 31 Gorffennaf 2019 
Yn dal ar agor
ST0513 Gweithiwr Tir Lefel 2
Gweithiwr Adeiladu Cyffredinol Canolradd (Lefel 2) y trefnir ei gau ar 31 Gorffennaf 2019 
Yn dal ar agor
Fframwaith Gweithrediadau Cynnal a Chadw (Lefel 2 a Lefel 3) Heb drefnu ei gau Yn dal ar agor
ST0203 Gosodwr Dodrefn Ffitiedig Lefel 2
Ffitio Mewnol Canolradd (Lefel 2) y trefnir ei gau ar 31 Gorffennaf 2019 
Yn dal ar agor

Bydd CITB yn parhau i weithio'n agos ag IFATE, grwpiau arloesi cyflogwyr, sefydliadau hyfforddi ac asesu terfynol i gytuno ar linell amser ar gyfer cau pob fframwaith wrth i safonau newydd gael eu cymeradwyo i'w cyflenwi.

Yn unol â'n hymrwymiadau blaenorol, byddwn yn sicrhau bod darparwyr yn cael o leiaf 6 mis o rybudd o unrhyw gaeadau a gynllunir.

Mae'r Asiantaeth Cyllido Addysg a Sgiliau wedi nodi y bydd yr holl fframweithiau (lle nad ydynt eisoes wedi'u cau gan Awdurdodau Cyhoeddi) yn cael eu tynnu'n ôl ganddynt yn y flwyddyn academaidd 2020 i 2021, gan eu bod yn disgwyl y bydd cyflogwyr a darparwyr wedi cwblhau'r cyfnod pontio erbyn y dyddiad hwn.

Gweld y cyfarwyddyd Tynnu fframweithiau prentisiaethau yn ôl  

Manylebau hyfforddi i gefnogi safonau prentisiaethau

Mae CITB yn gweithio gyda grwpiau datblygu ymhlith cyflogwyr i ddatblygu manylebau hyfforddi sy'n cefnogi'r safonau newydd yn Lloegr. Mae'r dogfennau hyn yn darparu manylion ynghylch y sgiliau a'r wybodaeth y mae'n rhaid i brentis eu hennill a'u harddangos cyn eu Hasesiad Terfynol.

Gweld a lawrlwytho'r manylebau hyn

Gwybodaeth bellach ynghylch symud o fframweithiau at safonau

Mae'r symudiad yn Lloegr o brentisiaethau fframwaith at y prentisiaethau newydd sy'n seiliedig ar safonau yn effeithio ar sut mae prentisiaethau'n cael eu hasesu. Mae'r safon brentisiaeth newydd yn canolbwyntio ar asesu'r prentis ar ddiwedd eu taith brentisiaeth pan ddisgwylir iddynt fod yn fwyaf medrus ac yn gallu arddangos cymhwysedd wrth gyflawni'r rôl alwedigaethol. Mae'r symudiad hwn tuag at yr asesiad terfynol ar gyfer ardystio terfynol o gymhwysedd yn symud y ffocws i ffwrdd o'r ymagwedd fframwaith o asesu parhaus trwy gydol y brentisiaeth.

Mae adroddiad cynllun y Sector yn dangos yr holl weithgarwch safonau prentisiaethau (trailblazer) ar gyfer adeiladu a'r amgylchedd adeiledig. Mae'n cynnwys:

  • crynodeb
  • tabl o brentisiaethau sy'n barod i'w cyflenwi
  • prentisiaethau cyfredol sy'n cael eu datblygu
  • gweithgarwch datblygu yn y dyfodol.

Lawrlwytho adroddiad cynllun y Sector (PDF, 218KB)

Prentisiaethau modern yn yr Alban

Yn yr Alban, mae fframweithiau cymeradwy wedi'u seilio ar y prentisiaethau modern (lefel 2 a 3), technegol (lefel 4) a phroffesiynol (lefel 5). Datblygwyd y rhain i helpu i ddiwallu blaenoriaethau sgiliau'r diwydiant adeiladu yn yr Alban trwy: 

  • parhau i ddarparu cymwysterau sy'n ofynnol gan gyflogwyr i helpu eu busnes i dyfu
  • darparu llwybr mynediad hyblyg i ddenu ymgeiswyr o grwpiau sydd heb gynrychiolaeth ddigonol
  • gan gynnwys sgiliau llythrennedd, rhifedd, datrys problemau a chyflogadwyedd i ddatblygu hyder prentisiaid i fynd â nhw trwy gydol eu bywyd gwaith sydd wedi'u hymgorffori yn y fframwaith
  • yn dilyn cyfarwyddyd Skills Development Scotland ar gyfer Cynghorau Sgiliau Sector.

Gellir gweld rhestr gyflawn o fframweithiau ar gyfer prentisiaethau modern ar bob lefel ar wefan Skills Development Scotland.

Fframweithiau prentisiaethau yng Nghymru

Mae fframweithiau ar gyfer - sylfaen (lefel 2), prentisiaeth (Lefel 3) ac Uwch (Lefel 4 ac yn uwch) yn:

  • Adeiladu
  • Peirianneg Sifil Adeiladu
  • Arbenigwr Adeiladu
  • Adeiladu - Technegol a Phroffesiynol.

Mae'r brentisiaeth ar Sylfaen (Lefel 2), Prentisiaeth (Lefel 3) ac Uwch (Lefel 4 ac yn uwch) wedi'i datblygu i helpu i ddiwallu blaenoriaethau sgiliau'r diwydiant a Chymru.

Gellir canfod gwybodaeth ynghylch fframweithiau prentisiaethau sy'n diwallu'r safonau cenedlaethol ar gyfer Cymru yn Fframwaith Prentisiaethau ar-lein

Fframweithiau prentisiaethau yng Ngogledd Iwerddon

Mae CITB Gogledd Iwerddon yn gweithio ag Adran Economi Gogledd Iwerddon i ddatblygu fframweithiau ar gyfer prentisiaethau yn y diwydiant adeiladu ar Lefel 2, Lefel 3 ac uwch.

Gweld y fframweithiau fel y'u cyhoeddwyd ar wefan Llywodraeth Uniongyrchol Gogledd Iwerddon